
Potrzeba innego wymiaru
Na czym polega fenomen Víkingura Ólafssona? Jak mierzyć jego sukces? Nagrodami, recenzjami, koncertami w najlepszych akustycznie salach, milionami odsłon kolejnych filmów, którymi Deutsche Grammophone starannie i konsekwentnie od lat ilustruje jego interpretacje?
Posłuchajmy. Jean-Philippe Rameau i fragment z Les Boreades. To ostatnia opera, pięcioaktowa tragedia liryczna Rameau napisana u schyłku życia i nigdy za jego życia w całości nie wystawiona. Ólafsson tak interpretuje operę z XVIII wieku.
Jeśli wysłuchaliście tej interpretacji to znaczy, że znaleźliśmy się w innym wymiarze czasu, wartości i przestrzeni. Może ktoś pomyślał o świecie swoich marzeń, pasji, wartości. Oszczędne frazy Ólafssona stają się instrumentem opowieści o naszych emocjach, a minimalistyczna perfekcja, w połączeniu z obrazem i dźwiękami zaczerpniętymi z Rameau płyną we mgle historii i przestrzeni zdarzeń.
Kilka tygodni temu wybraliśmy się z żoną do kina na „Lalkę”. Przyznam, że ja z duszą na ramieniu, bo jak długo można oglądać „wierną ekranizację”? Zapowiadało się ziewająco, ale bilety musiałem zarezerwować z wyprzedzeniem, bo znikały.
Duża sala, kilkaset miejsc, wypełniona po brzegi. W czasie projekcji cisza absolutna. Po projekcji oklaski. Nie festiwalowe, gromkie, ostentacyjne, na pokaz. Kameralne, dyskretne, od serca. Wychodziliśmy z kina w tłumie zamyślonych widzów.
Pomyślałem, że wielu z nich, z nas, mogłoby z powodzeniem znaleźć się na planie filmu „The Arts and The Hours”. Ze swoimi pasjami, zamiłowaniami, młodością i miłością. Miło wychodzić w takim towarzystwie z kina.
Fenomen sukcesu Víkingura Ólafssona polega na tym, że siłą osobowości, wrażliwości, talentu i pokory, ale też z globalnym i nadzwyczajnie taktownym wsparciem firmy fonograficznej, dotarł do ludzi, którzy go słuchają i słyszą. Są ich miliony. Bez Deutsche Grammophone nie byłoby to możliwe. Na pewno dotarłby do wielu miłośników jego muzyki, krok po kroku w Islandii, dalej i dalej, ale nie do milionów. Czy to ma znaczenie? Tak, bo istotą globalnego świata jest to, czemu służy. W tym przypadku światowy gracz na rynku fonograficznym znalazł pomysł na promocję islandzkiego poszukiwacza dźwięków. Być może szukając ratunku również dla siebie?
Historia pianisty i człowieka Víkingura Ólafssona to opowieść zbudowana na przekonaniu, że pewnego dnia i każdego dnia (bo to, co wyjątkowe, zdarza się na co dzień, a obchodzone jest potem od święta) możemy podążać w stronę celów i wartości, które są dla nas ważne, z którymi wyrastaliśmy, o których marzyliśmy. Liczy się przede wszystkim to, czy je mamy. Narzędzia, którymi się posługujemy, są ważne, ale drugoplanowe. Nawet teraz, a może przede wszystkim teraz, w czasach globalnych mediów.
Fot. Alicja Trojnar, zdjęcie z cyklu „Poziom artystów w świece produkcyjnej hali” nagrodzonego w konkursie O!Znaki Pracy. Kilka tygodni temu obchodziliśmy dziesięciolecie konkursu. Jest co wspominać. cdn.